20260117_2 แต่ #พระบด สัดขึ้น #ปากพนัง ชาวปากน้ำก็เอาถวายแก่พระยา ๆ ก็ให้กางไว้ ... WhenTheClothOfferringCreated

22 January 2026

20260117_2 แต่ #พระบด สัดขึ้น #ปากพนัง ชาวปากน้ำก็เอาถวายแก่พระยา ๆ ก็ให้กางไว้ ... WhenTheClothOfferringCreated

แต่ #พระบด สัดขึ้น #ปากพนัง ชาวปากน้ำก็เอาถวายแก่พระยา ๆ ก็ให้กางไว้ ...

WhenTheClothOfferringCreated

(20260117_2 การพระศาสนา)

คุณหมอ รังสิต ทองสมัคร์ สั่งมาว่าวันสองวันนี้

หมอนี้ต้องส่งบทความว่าด้วย #แห่ผ้าขึ้นธาตุเมืองนคร

เพื่อตีพิมพ์ในหนังสือสำคัญที่จะพิมพ์ให้ทันงาน #มาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ ปีนี้ต้นมีนา

พอดีว่าเรื่องนี้ยาวนานและมักมีคนเอาไปต่อไปเติมจนไม่รู้แน่ว่าอะไรใหม่อะไรเก่า

อะไรเป็นประวัติศาสตร์ อะไรเป็นตำนาน อะไรเป็นเรื่องเล่า

ที่ร้ายสุดก็คือมีมากที่เพิ่งแต่งเติมกัน ไม่กี่วันนี้แล้วบอกว่าเป็น #มุขปาฐะ (ของคนเพิ่งแต่ง)

เพียงเพื่อให้ขลังและคนเชื่อแล้วเอาไปทำนั้นทำนี้กันสุดสนุก

นี้ครับ ตำนานการเกิด #ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุที่พระธาตุนคร

อยู่ใน #หนังสือบุดดำ เก็บรักษาที่ #หอสมุดแห่งชาติที่ท่าวาสุกรี กทม.

ได้ไปจากเมืองนครนานแล้ว

ท่าน โสพิทร์ แซ่ภู่ สันนิษฐานจากตัวอักษรและภาษา

ว่าน่าจะเขียนเมื่อช่วงต้นรัตนโกสินทร์

ราว ๒๐๐ ปีที่แล้ว

ทั้งเล่มเป็น #ตำนานการสร้างพระธาตุ เป็นหลัก

มีแทรกเหตุการณ์ #ผ้าพระบฏ ลอยมาขึ้นที่ปากพนังตามเรื่องครับ

จากนั้นก็ว่าด้วยการบูรณะและก่อสร้างพระธาตุกันต่อตามตามนี้ ...

... ยังมี #ปขาวอาริยพงษ มาแต่ #หงสาวดี แลคนร้อยหนึ่งลงสำเภาวาจะไป #ไหว้พระในเมืองลังกา แลชักสำเภาออก ...

... มาปากน้ำหงสาวดีไสรยว่าสำเภาต้องลมร้าย แลเสาไปจะกุดสมอหักกระจัดกระจาย สำเภานั้นก็เสียก็ #สัดขึ้นปากน้ำเมืองนคร แต่ #พระบด สัดขึ้น #ปากพนัง ชาวปากน้ำก็เอาถวายแก่พระยา ๆ ก็ให้กางไว้ในท้องพระโรง จึ่งปขาวกับคนสิบคนสัดขึ้น #ปากน้ำพภูม (ปากพูน ?) ปขาวแลคนสิบคนนั้นก็เดินตามริมทเล และมาออกปากน้ำพระยาน้อย (ปากพญา ?) จึงปขาวก็ถามชาวปากน้ำว่า #ยังมีบ้านเมืองฤาหาไม่ #ถ้ามีเราจะขึ้นไปไหว้พระยา จึ่งนายบัณฑูรก็บอกว่า #พระยายัง จึ่งปขาวก็ขึ้นไปไหว้พระยาจึ่งปขาวก็เหนพระบดปขาวก็ร้องไห้ จึ่งพระยาก็ว่า #ร้องไห้ทำไร จึ่งปขาวก็เล่าว่าแต่แรกมานั้นแลปขาวก็เล่านิทานให้พระยาฟัง ว่าเมื่อพุทธเจ้าพุทธสมณโคดม แลพระโมคลานพระสารีบุตร ...

... แลปางนั้นปขาวแลนางชีแลเจ้ากูยี่สิบแปดพระองค์นั่งประกับซ้ายขวาเทศนาให้พระยาฟัง ๆ ก็อ่อนใจพระยาก็ลงนั่งด้วยปขาว และพระยาก็ตริะริด้วยกันว่าจะให้ปขาวไปนิมนต์พระสงฆถึง #เมืองหงสาวดี จึ่งแต่งสำเภาให้ปขาวไปนิมนต์พระสงฆปขาวไปถึงเมืองหงสวดีปขาวก็นิมนต์ได้เจ้าไทยสองพระองค์ พระองค์หนึ่งชื่อ #มหาปเรียนทศสี นักเรียนผู้หนึ่งชื่อ #มหาเถรสัจจานุเทพ นักเรียนจึ่งลงเรือมา ๆ ทำพระมหาธาตุเส้นสิบเจดวาตาม #ขบวนพระยาศรีธรรมาโศกราช แล #มหาพุทธคำเพียร ทำไว้จงปูนสำเรจแล้ว ก็ให้ปขาวเอาสำเภาไปนิมนต์พระสงฆถึงเมืองลังกามาเสกพระมหาธาตุ จึ่งปขาวไปนิมนต์ #พระศรีมหาโพธิ์ที่มาแต่ลังกา ...

จากนั้นประเพณีนี้ก็สืบสานผ่านกาลเวลามาไม่รู้กี่ร้อยปี

กระทั่งปี ๒๕๒๙ ในคราว ๖๐ พรรษาในหลวงรัชกาลที่ ๙

ที่ผมติดตามสังเกตุการณ์งาน #ห่มผ้าพระธาตุเมืองนคร มาหลายปี

ที่ผู้คนมากันล้นหลามทุกสารทิศโดยไม่มีการจัดการอะไร

ตามภาพที่ผมตามเก็บมาหลายปีที่แนบนี้

ผมเสนอต่อที่ประชุมจังหวัด มีท่าน #ผู้ว่าเอนก_สิทธิประศาสน์ เป็นประธาน

ในคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิทางวัฒนธรรมของจังหวัดที่ผมถูกเป็นด้วย

ว่าหากทางจังหวัดจะยกระดับและจัดให้มีสถานะเป็นประเพณีสำคัญของจังหวัดจะดีไหม

ในครั้งนั้นจึงเป็นการเริ่มอีกมิติที่สร้างสรรค์เพิ่ม

ว่าคืองาน #ประเพณีมาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุถวายราชสักการ กัน

แล้วต่อมาก็เหลือเป็น

#มาฆบูชาแห่ผ้าขึ้นธาตุ ที่ผู้คนมากันมืดฟ้ามัวดินในทุกวันนี้