เมื่อมาฆบูชา ๒๕๔๘ ... หลังสึนามิ เมื่อ ๒๑ ปีก่อน

OnMagapuja2005 ... AfterTsunami 21 Years Ago

(20261024_4 รอยลูกปัด)

ในซองวัตถุวัฒนธรรมลำดับ

KLP 007 : เบ้าต่างหูสัมริด ตราหิน ลูกปัดแก้ว และทองคลองท่อม

แวะมาหาเมื่อ มาฆบูชา ๒๓ กพ.๔๘ นับเป็นที่สุดชุดหนึ่ง / บัญชา

นี้คือหลักฐานวัตถุวัฒนธรรมที่ผมเวียนกลับมาแวะที่ #ควนลูกปัด #คลองท่อม อีกครั้ง

หลังผ่านเหตุการณ์ #สึนามิ มาเกือบ ๒ เดือนแล้ว

หลังเกิดสึนามิแล้วผมออกจากปัตตานีไปกระบี่ ลงไปเกาะปูแล้วเลยไปเขาหลักที่พังงา จำได้ว่าอยู่ที่เขาหลักเป็นเดือนโดยไม่ได้กลับมาเมืองนครเลย

ตอนแรก ๆ ต้องเอาเสื้อผ้าบริจาคที่เหลือ ๆ มาซักแล้วใช้เองไปพลาง ๆ

ก่อนที่จะขอให้แม่กับน้าพาช่วยจัดส่งเสื้อผ้าจากเมืองนครไปให้

มีสองนายหัว Pairot Singbun กับ Khamjiang Panitdee เวียนกันไปช่วยด้วย

โดยที่พังงานั้น ได้ร่วมกับหนูหริ่ง สมบัติ บุญงามอนงค์

ก่อตั้ง #TVC - #TsunamiVolunteerCenter ขึ้นเพื่อขับเคลื่อนงานอาสาสมัครช่วยเหลือสึนามิอยู่ที่นั้น

จากนั้นเมื่อครบเดือนตอนสิ้นเดือนมกรา ๔๘ แวะมาพบพร้อม

และหารือกันที่ตรัง กับพี่น้องเครือข่ายประชาสังคมในภาคใต้

ตกลงให้ตั้ง #เครือข่ายความร่วมมือฟื้นฟูชุมชนชายฝั่งอันดามัน - #SaveAndamanNetwork (#SAN) ขึ้น

เพื่อขับเคลื่อนช่วยฟื้นฟูชีวิตชุมชน #ชาวประมงพื้นบ้าน ตลอดชายฝั่งอันดามันจากระนองลงไปจนถึงสตูล

แล้วขอให้ผมรับเป็นประธานเครือข่ายเพื่อขยายขอบเขตความร่วมมือรวมทั้งระดมสรรพกำลังมาหนุนเสริม

ตอนนั้นก็วนเวียนทางฝั่งอันดามันที่ประสบภัยตลอดแนวไปจนพอเข้าใจสภาพชีวิตชุมชนผู้ประสบภัยและวางกรอบงานกันลงตัว จึงได้กลับมาเมืองนครบ้าง

วันนั้น มาฆบูชา ๒๓ กพ.๒๕๔๘ พอมีจังหวะก็ลองแวะที่ควนลูกปัด คลองท่อม

พบนี้นั้นโน้น แต่ติดใจนี้จึงรับกลับมาด้วยหลายเหตุผล โดยเขียนความคิดไว้ว่านับเป็นที่สุดชุดหนึ่ง ด้วยเหตุนี้

๑) #เบ้าต่างหูสัมริด : เป็นเบ้าหินเพื่อหลอมทำต่างหูโลหะแบบตัว C มีปลายบาน ๒ ชิ้น พร้อมกับมีชิ้นส่วนต่างหูโลหะครึ่งอันด้วย ทั้งนั้นนี้นับว่าเป็นที่สุดเพราะเป็นหลักฐานแสดงว่ามีการผลิตเครื่องประดับที่พื้นที่นี้ด้วย สำหรับเนื้อโลหะ ตอนแรกเข้าใจว่าเป็นสำริด ต่อมาเข้าใจใหม่ว่าน่าจะคือตะกั่วตามที่นักวิชาการเคยสรุปรายงานไว้ ล่าสุดเท่าที่ได้ทำการวิเคราะห์โลหะ พบว่าอาจจะเป็นดีบุกซึ่งเป็นโลหะที่พบมากในท้องถิ่นที่คลองท่อมด้วย ยิ่งสนับสนุนการสร้างทำเครื่องประดับในพื้นที่จากวัตถุดิบในพื้นที่ด้วย

๒) #ตราหิน : มีการพบตราประทับหิน ๒ ชิ้น แม้จะหักครึ่ง แต่ก็นับเป็นหลักฐานสำคัญที่อาจบ่งบอกอะไรที่ชัดเจนยิ่งขึ้น ทั้งจากข้อความและยุคสมัยของอักษรภาษา (จะอธิบายในคราวต่อไป)

๓) #ลูกปัดแก้ว : ในชุดนี้ เป็นเศษลูกปัดแก้วโมเสกแตกครึ่ง เห็นเป็นรูปดอกไม้กลีบสีขาว เกสรสีแดง บนพื้นแก้วสีดำรูปดาว ล้อมรอบด้วยแก้วสีฟ้าเขียว ที่นับเป็นงานแก้วแบบซับซ้อนที่มีขั้นตอนการผลิตชั้นสูง สมัยนั้นเข้าใจว่าเป็นงานแก้วที่ผลิตจากแดนไกลในย่านเมดิเตอเรเนียน เช่นที่อเล็กซานเดรียบริเวณปากแม่น้ำไนล์ แม้ขณะนี้ยังไม่ได้ทำการศึกษาอย่างละเอียดเพียงพอ แต่นับเป็นอีกที่สุดด้วยเช่นกัน ด้วยวงวิชาการยังเห็นว่าน่าจะเป็นกลุ่มลูกปัดแก้วโมเสกจากย่านเมดิเตอเรเนียน

๔) #ทองคลองท่อม : ทองที่รวบรวมในชุดนี้นั้น มีหลายลักษณะ อาจแยะแยะได้ดังนี้

๔.๑ #เหรียญทอง มี ๒ ชิ้น ๆ หนึ่งเรียบ ๆ ยังไม่ตอกตรา อีกชิ้นมีตราแล้ว ด้านหนึ่งเป็นรูปหอยสังข์ อีกด้านเป็นรูปศรีวัตสะ มีงานการศึกษาโดย ดร. Brigitte Borell จากมหาวิทยาลัยไฮเดลบวร์ก เยอรมัน และตีพิมพ์ในวารสารสยามสมาคมแล้ว ระบุว่าเป็นเหรียญเงินตรา มีมาตรน้ำหนักตามบันทัดฐานเงินตราอินเดียโบราณ พบมากที่สุดที่คลองท่อมและมีความเป็นไปได้ว่าผลิตที่คลองท่อม โดยมีพบบ้างในแหล่งอื่นเล็กน้อย รวมทั้งที่ออกแอวบริเวณปากแม่น้ำโขงในเวียดนามทุกวันนี้ แสดงถึงความสัมพันธ์กันมาก่อนแล้ว

๔.๒ #ลูกปัดและเครื่องประดับทองคำ ต่าง ๆ ในชุดนี้มีทั้งลูกปัดแบบธรรมดาและที่มีลวดลายเฉพาะ เช่นที่เป็นเม็ดไข่ปลา (granulation) เรียงกัน เป็นเฟืองบางโดยรอบ มีจี้ทองคำทำเป็นชั้นซ้อนกันพร้อมหลอดทองสำหรับเย็บกลัด รวมทั้งส้วนของต่างหูทองคำที่หัก

๔.๓ #ชิ้นส่วนทองคำ คือสิ่งที่สำคัญมากในทัศนะของผม คือพบชิ้นส่วนทองคำที่มีลักษณะเป็นแผ่น ก้อน พร้อมรอยตัดแบ่งเพื่อนำไปใช้งานในการผลิต ซึ่งอาจเป็นส่วนแสดงว่ามีการทำงานทองและช่างทองอยู่ที่คลองท่อมนี้ด้วย สอดคล้องกับการพบแผ่นหินลองทองที่คลองท่อม ที่ทุกวันนี้จัดแสดงอยู่ในพิพิธภัณฑ์วัดคลองท่อม และได้รับการกล่าวถึงและอ้างอิงตลอดมา

ถึงขั้นนี้ ผมก็ยังข้องใจและไม่ถึงกับปลงใจว่าจะเอาจริงเอาจังในเรื่องนี้นะครับ

ดูได้จาก ไม่ได้แวะเวียนจริงจัง และที่พบก็ยังไม่ถึงกับชี้ชัด

ว่ามีอะไรสำคัญต่างไปจากที่มีการศึกษาค้นคว้ารายงานกันในเวลานั้น

๒๔ ตุลา ๖๙ ๑๑๓๐ น.

บบท.มนศ.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=2248325322729244&set=pcb.2248360942725682